Legwany





1.Zielone



   Do chętnie chowanych przez terrarystów gadów należą atrakcyjne i stosunkowo łatwe w pielęgnacji gatunki z rodziny legwanowatych (Iguanidae). Zamieszkują one niemal wyłącznie Nowy Świat, od Stanów Zjednoczonych po południowe krańce Ameryki Południowej. Niektóre jednak gatunki zadomowiły się również na odizolowanych wyspach oceanicznych, nie tylko na należących do Ekwadoru Wyspach Galapagos, lecz również na Madagaskarze i na Wyspach Fidżi.

   Najbardziej znanym i lubianym przedstawicielem tej rodziny jest wspaniały legwan zielony (Iguana iguana), zamieszkujący niektóre regiony Ameryki Środkowej i Południowej. Żyje w lasach, w konarach gęsto ulistnionych drzew, najchętniej w pobliżu brzegów rzek. Ma to tę zaletę, że w przypadku zagrożenia rzuca się z gałęzi wprost do wody i błyskawicznie nurkuje. Jest bowiem znakomitym pływakiem. Uciekając przed niebezpieczeństwem może również skoczyć z wysokości wielu metrów na ziemię. Do jego wrogów należą m.in. tubylcy, którzy polują na niego ze względu na smaczne mięso.

   Dorosły legwan zielony jest zwierzęciem imponującym, gdyż może osiągać długość nawet ponad 2 metrów, z czego niemal 3/4 przypada na smukły, spiczasto zakończony ogon. Pod gardzielą zwisa mu obszerny workowaty fałd skórny, szczególnie silnie wykształcony u samców; na plecach zaś ma wysoki głęboki wycinany grzebień, wyglądający groźnie, lecz w rzeczywistości miękki i nieszkodliwy. Niebezpieczne mogą być za to ostre, silne pazury, których legwan zielony nie używa wprawdzie nigdy jako broni, ale które przy najmniejszym nawet dotknięciu mogą zadrapać skórę.

   Zanim legwan osiągnie swoją maksymalną wielkość, uplywa wiele lat; w terrarium jest jednak zawsze mniejszy. Z wiekiem upodabnia się coraz bardziej do prehistorycznego smoka, ale smoka godnego miłości i przyjaznego ludziom. Legwany zielone oferowane nieraz w handlu to zazwyczaj osobniki młode, nie mające więcej niż 25-30 cm i przypominające raczej milutkie jaszczurkowate. Szybko się oswajają i stają się ufne. Po krótkim okresie adaptacji pozwalają się karmić z ręki i chętnie dają się wyjmować ze zbiornika, żeby wdrapać się na ramiona i plecy opiekuna, którego wyraźnie rozpoznają i uznają za osobę znajomą.

   Legwany zielone nie są drapieżnikami, jak większość jaszczurek, lecz miłującymi spokój wegetarianami.Osobniki młode potrzebują wprawdzie pożywienia mieszanego, czyli oprócz roślinnego również zwierzęcy (owady, kawałki mięsa, w ostateczności larwy mącznika młynarka), ale z wiekiem przestawiają się na wszelkiego rodzaju zieleninę (sałatę, warzywa, dziko rosnące rośliny zielne, owoce), do której można dodać od czasu do czasu niewielką ilość mięsa. Paszę, posypywaną regularnie preparatami witaminowymi i wapniowymi, podaje się w ciężkiej, stabilnej miseczce.

   Pazury legwana zielonego często pozostawiają zadrapania, jeśli zajmując się nim nie włożymy rękawiczek; poza tym jest on uosobieniem dobroci. Przy zakupie młodego zwierzęcia należy pamiętać, że osiąga on duże rozmiary. Wymiary "domu" powinno się więc stopniowo dostosowywać do powiększania się jego mieszkańca. Przez jakiś czas można legwana - a jeszcze lepiej parę - trzymać w ogrzewanym standardowym terrarium. Później jednak trzeba postarać się o większy pojemnik, który przy odrobinie wyobraźni i zdolności manualnych można zbudować samemu. Powinien on być możliwie wysoki i wyposażony w stabilne drzewo do wspinania się lub grube gałęzie, a także w duży zbiornik z wodą. Zwierzęta oraz wyposażenie terrarium trzeba codziennie spryskiwać letnią wodą, żeby powstało środowisko zbliżone do wilgotnego i ciepłego biotopu, jakim jest dżungla.



2.Obrożne



   Jeśli ktoś obawia się, że pielęgnacja legwana zielonego przerasta jego możliwości, znajdzie w rodzinie Iguanidae również mniejsze i nie mniej ciekawe gatunki. Należy do nich np. legwan obrożny (Crotaphytus collaris), żyjący w południowo-wschodnich rejonach USA, który osiąga długość 25-30 cm. Ma on krótki, krępy tułów i bardzo silne tylne nogi. Może na nich biec niezwykle szybko, wykorzystując wygięty ogon do sterowania i utrzymania równowagi. Jego cechą charakterystyczną - od której pochodzi nazwa gatunkowa jest czarna, podwójna obroża na szyi, słabiej widoczna u niepozornie ubarwionych samic.

   Legwany obrożne żyją na lądzie i uwielbiają słońce; potrzebują zatem suchego terrarium o dużej powierzchni, z ogrzewaniem podłogowym, warstwą piasku, grubymi gałęziami i dużymi kamieniami, na których mogą zażywać kąpieli słonecznych. Duża ilość słońca lub jego namiastka - wydzielająca ciepło lampa - jest im niezbędna do życia; jak większość gadów dobrze znoszą wyższe temperatury, do 45°C.

   Surowy wystrój terrarium można nieco ożywić kilkoma posadzonymi w doniczkach kaktusami (nie mającymi zbyt ostrych kolców). Jego mieszkańcy zjadają wszelkiego rodzaju żywy pokarm, przede wszystkim szarańczę, świerszczyki domowe i świerszcze polne oraz duże, nie owłosione gąsienice; pragnienie gaszą natomiast świeżą wodą, która zawsze powinna znajdować się w niewielkiej miseczce.

   Żywotne i ruchliwe legwany obrożne uchodzą za mało zgodne zwierzęta, lecz łagodnieją, jeśli opiekun poświęca im dużo uwagi. Oswojonym już podopiecznym można pozwolić - oczywiście pod kontrolą - nawet na spacerowanie po pokoju, gdyż wówczas mogą dać upust swojemu temperamentowi.




Zdjęcia:




Legwana zielonego, będącego kiedyś jednym z ulubionych zwierząt terraryjnych, wolno obecnie trzymać w niewoli jedynie wówczas, gdy posiada się specjalne zaświadczenie CITES; jak widać, rozmnaża się on w niewoli obficie, tak więc można go kupić bez problemu
Młody legwan zielony
Istotnym warunkiem zachowania zdrowia przez zwierzęta trzymane w niewoli jest odpowiednio urządzone terrarium, zgodnie z potrzebami danego gatunku
Legwan zielony jest osobnikiem imponującym, który kojarzy się z prehistorycznymi jaszczurami; jest jednak bardzo łagodny i odżywia się niemal wyłącznie pokarmem roślinnym; najchętniej przebywa na wysoko położonych gałęziach
Kiedy legwan zielony chce pokazać rywalowi, "kto tu rządzi ", nadyma swój worek podgardzielowy i energicznie kiwa głową; na ogół na tym kończy się pokaz siły
Legwan obrożny, z charakterystyczną podwójną czarną obróżką na szyi, jest zwierzęciem pełnym temperamentu; najchętniej porusza się po rozgrzanej słońcem ziemi